Thoát vị đĩa đệm cột sống (TVĐĐCS) thường là hậu quả của thoái hóa đĩa đệm. Cùng với sự tăng dần của tuổi tác, đĩa đệm sẽ ngày một bị khô, trở thành kém linh hoạt và dễ bị thương tổn khi bị chấn thương. Ít người biết rằng duyên do của bệnh cốt tử từ những nếp sai lầm trong cuộc sống.
Thoát vị đĩa đệm cột sống đề cập đến bệnh lý của đĩa đệm cột sống bị chuyển dịch ra khỏi vị trí bình thường của thân đốt sống, dẫn đến chèn ép rễ thần kinh hoặc ống sống. TVĐĐCS thường gặp ở cột sống cổ và cột sống dây lưng gây chèn ép rễ thần kinh hoặc ống sống tại vị trí bị chèn lấn.
TVĐĐCS thường là hậu quả của thoái hóa đĩa đệm. Ít người biết căn do thực thụ của TVĐĐCS phần nhiều do những vi chấn thương lặp đi lặp lại gây nên, khiến người bệnh không để ý đến. Ví như mang vác nặng có thể dẫn đến thoát vị đĩa đệm. Một số trường hợp do chấn thương cột sống khi bị ngã từ trên cao xuống, tai nạn giao thông, tai nạn cần lao... gây thoát vị đĩa đệm.
Cần lưu ý những yếu tố nguy cơ
Một số nhân tố làm tăng nguy cơ mắc thoát vị đĩa đệm bao gồm:
Cân nặng thân: Thừa cân làm tăng gánh nặng cho những đĩa đệm cột sống dây lưng dẫn đến tăng nguy cơ TVĐĐCS dây lưng.
Nghề nghiệp: Những nhóm nghề cần hoạt động thể lực nhiều, như chơi xuyên phải mang vác nặng, đẩy hoặc kéo vật nặng, nghiêng hoặc vẹo cột sống sang bên... đều làm tăng nguy cơ mắc thoát vị đĩa đệm.
nhân tố di truyền:
Một số người bị mắc thoát vị đĩa đệm có thuộc tính di truyền trong gia đình.
Khi nào cần đến thầy thuốc?
Người bệnh TVĐĐCS có thể không có triệu chứng - hình ảnh thoát vị đĩa đệm có thể phát hiện tình cờ trên phim chụp. Một số trường hợp TVĐĐCS gây đau cột sống. Thoát vị đĩa đệm thường gặp nhất ở cột sống dây lưng và cột sống cổ.
Triệu chứng tiêu biểu của thoát vị đĩa đệm cột sống
Đau chân hoặc tay: Thoát vị đĩa đệm cột sống dây lưng có thể gây nên triệu chứng đau vùng thắt lưng lan xuống mông, mặt sau đùi, mặt sau ngoài ống quyển và có thể cả bàn chân. Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ gây nên triệu chứng đau cổ, vai, cánh tay. Triệu chứng đau tay và chân có thể phát khởi hoặc tăng lên khi ho, hắt xì hơi, khi vận động cột sống.
Tê bì: Người bệnh bị thoát vị đĩa đệm cột sống thường phiền toái vì bị tê bì ở vùng thân tương ứng với vùng chi phối của thần kinh bị đĩa đệm chèn lấn.
Yếu cơ: Thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh làm giảm đáp ứng vận động của nhóm cơ do thần kinh đó chi phối gây nên yếu cơ. Triệu chứng yếu cơ có thể kín đáo chỉ phát hiện được khi người thầy thuốc thăm khám nhưng cũng có thể rất rõ ràng ảnh hưởng đến sinh hoạt của người bệnh hoặc gây tàn phế.
Cần phải đến tư vấn thầy thuốc nếu bạn có triệu chứng đau cổ lan ra vai tay hoặc đau lưng lan xuống hông, chân hoặc kết hợp với triệu chứng tê bì, yếu cơ.
nom dòm các biến chứng của thoát vị đĩa đệm
Tủy sống không chiếm hết chiều dài của ống sống mà tận hết ở phần cao của cột sống dây lưng. Phần thấp của cột sống thắt lưng chứa đựng các dây tâm thần trong ống sống như đuôi ngựa. Một số trường hợp thoát vị đĩa đệm có thể gây nên chèn lấn tủy sống cấp hoặc hội chứng đuôi ngựa và cần phải giải phẫu cấp cứu để phóng thích chèn lấn, tránh liệt vĩnh viễn.
Cần phải đến ngay cơ sở y tế nếu thấy:
Các triệu chứng nặng hơn: đau, tê bì, yếu chi trở nên nặng hơn khiến bạn chẳng thể thực hiện các hoạt động bình thường.
Rối loạn ỉa hoặc tiểu tiện: bí tiểu hoặc tiểu không tự chủ, đại tiện không tự chủ.
Mất cảm giác vùng hậu môn sinh dục, mặt trong đùi và cẳng chân.
Cần đổi thay lối sống thích hợp với bệnh lý
Sử dụng thuốc giảm đau: Các thuốc giảm đau không cần kê đơn cần được dùng một cách hợp lý để tránh việc dùng không đúng chỉ định. Cần tham khảo ý kiến của thầy thuốc trước khi chọn lựa những thuốc giảm đau tác dụng mạnh hơn.
dùng nghiệm pháp nhiệt: Trong những đợt cấp của bệnh có thể chườm lạnh để giảm đau và giảm phản ứng viêm của bệnh. Khi thoát khỏi đợt cấp, người bệnh có thể chườm ấm để giãn cơ và cho cảm giác dễ chịu hơn.
Tránh nằm quá nhiều: Nằm quá nhiều làm cho các khớp cột sống bị cứng và yếu cơ. Nên nằm ngơi nghỉ khoảng 30 phút sau đó đứng dậy đi lại hoặc làm một số công việc nhà. Cần tránh những tư thế gây đau cho cột sống.
Phòng bệnh thế nào?
luyện tập: Các bài tập làm khỏe khối cơ cạnh cột sống sẽ có tác dụng làm vững cột sống và tránh các bệnh lý đĩa đệm.
Duy trì phong độ tốt: Duy trì một tư thế tốt trong học tập, lao động và làm việc sẽ tránh được những sang chấn cho cột sống. Nên ngồi thẳng lưng và không nên giữ nguyên một tư thế trong thời gian dài. Để nâng vật nặng, hãy gấp gối thay vì cúi lưng.
Duy trì thể trạng hợp lý: Cần duy trì cân nặng hợp lý với chiều cao để tránh áp lực cho cột sống.
ThS.BS. Đỗ Văn Minh (Viện Chấn thương chỉnh hình - BV Việt Đức)
0 nhận xét:
Đăng nhận xét