Mùa đông khô hanh, cảnh giác với chàm sữa tái phát

Điều đáng lưu ý, nhiều phụ huynh thấy trên má trẻ nổi những mẩn đỏ nhỏ lí tí, trẻ ngứa ngáy gãi liên tục nên đã sốt ruột thuốc về thoa khiến vùng da trên mặt bé đỏ tấy, tổn thương nặng hơn. Vậy chàm sữa dùng thuốc nào thì đúng, cách coi ngó bé mắc bệnh?

Chàm sữa do đâu?

Bệnh chàm sữa là là tình trạng viêm da kinh niên, không lây. Nguyên nhân gây bệnh chàm sữa vẫn chưa xác định một cách chắc chắn, tuy nhiên bệnh thường gặp ở người có cơ địa dễ dị ứng. Ngoài ra, cha mẹ có bệnh suyễn, mề đay, dị ứng da, dị ứng thời tiết... thì con cũng dễ mắc bệnh.

Bệnh có can dự đến sự kết hợp của hai nhân tố: cơ địa dị ứng và chất gây dị ứng. Các chất gây dị ứng có thể được tạo ra từ những thay đổi trong quá trình chuyển hóa bên trong thân; hoặc có nguồn từ bên ngoài như mạt, ve, bọ chét, nấm mốc, bụi... thường có trong chăn, gối, nệm, khăn trải giường, thảm. ngoại giả, lông chó, lông mèo, gián cũng có thể gây dị ứng... Bệnh cũng có can hệ đến những rối loạn về tiêu hóa, thức ăn (sữa, trứng...), cách cho bú, nhiễm trùng... Chính vì lẽ đó, nhiều bậc phụ huynh nghĩ rằng những triệu chứng của chàm là do mất vệ sinh nên trong lúc tắm liên tục kỳ cọ hoặc dùng sữa tắm, chất tẩy rửa có độ kiềm cao cũng làm bệnh chàm nặng hơn. Ngoài ra, thời tiết mùa đông khô, lạnh hoặc lạm dụng điều hòa cũng khiến khô da, da mất nước cũng khiến bệnh tiến triển nặng hơn.

Nhận biết chàm sữa

miêu tả ban đầu là một vùng da nào đó của trẻ xuất hiện những mảng hồng ban, có mụn nước, đóng mày và tróc vảy. Vị trí thường ở mặt, hai bên má, đối xứng, có thể lan ra da đầu, thân mình, tứ chi... Bệnh rất hay ngứa làm trẻ khó chịu, ngủ không ngon giấc, quấy khóc, bú kém. Nhiều trẻ chịu không nổi gãi liên tục hoặc chà đầu, cọ mặt vào gối cho đỡ ngứa làm mụn nước vỡ ra, da rớm máu, có khi cả một vùng da bị chảy máu. Lúc này nếu không giữ vệ sinh tốt, da rất dễ nhiễm trùng khiến việc điều trị sẽ khó khăn hơn, song song sẽ để lại sẹo, ảnh hưởng rất lớn đến thẩm mỹ sau này. Bệnh sẽ thuyên giảm dần và có thể tự khỏi sau 2 tuổi. Nếu sau 2 tuổi trẻ vẫn chưa khỏi, bệnh sẽ tiến triển kéo dài, hay tái phát và trở nên chàm thể tạng.

Những yếu tố làm bệnh nặng thêm

- Các dị ứng nguyên (thức ăn, không khí, thú nuôi...).

- Các chất kích ứng da như: xà bông, bột giặt, thuốc tẩy, vải len, khói thuốc...

- Khí hậu nóng, lạnh hay khô. Da khô do tắm rửa lâu, nhiều lần.

- Tiền sử bản thân hay gia đình có bệnh dị ứng.

- Nhiễm trùng, nhiễm siêu vi.

- Khi đó, trẻ sẽ có các triệu chứng: ngứa, sốt, bệnh tái đi tái lại và có biến chứng: chàm bị chốc hóa, viêm da mụn mủ dạng thủy đậu.

Không tự ý điều trị

Chàm sữa là một bệnhrất khó điều trị khỏi hẳn và dễ tái phát khi thời tiết đổi thay hoặc ăn, uống những chất gây dị ứng cho thân, do đó trẻ cần được chăm sóc và điều trị cẩn thận. Mục đích điều trị là nhằm bình thường hóa làn da, kéo dài thời gian lành bệnh, hạn chế tái phát. Trẻ đang bị chàm sữa (nhất là tuổi cấp) phải hạn chế tiếp xúc với các nguồn bệnh, khiến bé dễ bị truyền nhiễm. chăm sóc da bằng các sản phẩm đặc biệt cho phép cải thiện da bé hàng ngày, hạn chế những nguy cơ phải chữa trị phức tạp bằng thuốc. Cách tốt nhất, bạn nên tham khảo ý kiến của các thầy thuốc để dùng sản phẩm săn sóc da hoặc thuốc thích hợp và an toàn cho bé. Không tự tiện mua thuốc bôi cho trẻ và không nên đắp các loại thuốc dân gian vì sẽ làm bệnh nặng thêm (nếu muốn dùng nên đưa bé đến bệnh viện Y học dân tộc để được thầy thuốc khám và điều trị). Trên thị trường hiện có rất nhiều loại thuốc bôi có chứa corticosteroid, nếu dùng lâu ngày sẽ gây những tác dụng phụ khiến trẻ bị nhiễm nấm, teo da, mất màu da. Corticosteroid cũng có thể khiến chàm lan rộng, nặng thêm và nhiễm trùng, nếu dùng kéo dài có thể gây suy yếu tuyến thượng thận...

Lời khuyên của thầy thuốc

trước hết là chế độ dinh dưỡng:

nên duy trì sữa mẹ trong thời kì lâu nhất có thể. Các loại thực phẩm dễ gây dị ứng như trứng và một đôi loại cá hãy để bé khoảng 12 tháng tuổi trở lên hãy cho dùng. Tránh cho bé ăn những thực phẩm dễ gây dị ứng như đồ biển,thực phẩm lên men,trứng, đậu phộng...

Vệ sinh thân thể, môi trường sống:

cần chăm nom trẻ khôn cùng cẩn thận, không nên cho trẻ tắm lâu trong nước xà phòng hay sữa tắm mà nên tắm bằng nước ấm để giúp đỡ ngứa, tránh vòng lẩn quẩn ngứa - gãi - ngứa rất dễ gây nhiễm khuẩn da. Nếu tắm xà phòng cho trẻ, tuyệt đối không dùng xà bông giặt đồ hoặc xà phòng có thuộc tính gột rửa, chỉ dùng các loại sữa tắm dành riêng cho trẻ. Tránh mặc các loại áo quần bằng chất liệu len, sợi tổng hợp gây bí tắc da bé. Nên cho trẻ mặc những loại áo quần mềm, làm bằng chất liệu bông để tránh làm tổn thương da. Giữ môi trường xung quanh không quá nóng, quá lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ quá nhanh; môi trường cần thoáng mát, không quá khô (chả hạn nếu bé ngủ trong phòng máy lạnh nên để thêm một thau nước to nhằm cải thiện độ ẩm trong phòng).

Tránh để cơ thể bé đổ mồ hôi ẩm thấp, giữ cho da bé luôn khô, thay lúc cho bé (ít ra ba lần trong ngày), tránh để lâu gây ẩm ướt do phân và nước đái (yếu tố dễ gây kích ứng da), thay quần áo ngay sau khi tắm cho bé. Thường xuyên vệ sinh nhà cửa, đặc biệt là đệm, chăn, gối, giường của bé, tránh để bé xúc tiếp với chó, mèo, khói bụi.

BS.CKII. NGUYỄN VĂN THÀNH

Đẹp biết bao tà áo quê hương

Chả là từ ngàn năm xưa, Trạch Xá nổi danh có nghề may áo dài truyền thống. Những người thợ khéo tay trong làng thường đi các nơi cắt áo dài cho các bà, các cô ở khắp mọi vùng miền. Họ chỉ khâu bằng tay đều tăm tắp, đố thấy lộ đường kim mũi chỉ.

Nghề “bắc nước chờ gạo người”

Từ thời bà Tứ phi Nguyễn Thị Sen (vợ vua Đinh Tiên Hoàng) về làng truyền nghề, người Trạch Xá đã cắt may áo cho các quan tiền trong triều. ngoại giả, họ còn cắt những mẫu áo dài cho tế lễ cung đình. Mãi sau này thợ Trạch Xá mới cắt áo dài cho người dân quê mặc vào những ngày Tết hay dự hội hằng năm. Người đàn ông trong làng thường khéo tay hơn cả. Ai cũng có nguyên tắc cắt đo sao cho “ngang canh thẳng sợi”. Có người chỉ cần nhìn dáng người mà cắt áo chứ không cần dùng thước đo. nổi danh nhất có nghệ nhân Tạ Văn Khuất được vua Bảo Đại vời vào tận Huế để cắt áo dài. Mọi người đều lo cho ông bởi không khéo bị quở quang thì mất danh tiếng cho cả làng. Khi đi, ông Khuất chỉ mỉm cười không nói gì. Cắt đo cho vua thì không có gì khó đối với ông. Điều ông hồi hộp chính là cắt đo cho Hoàng hậu Nam Phương. Hôm đó, mọi người vui vẻ nhộn nhịp vào ra. Ai cũng chúc tụng vua quan trong triều như một ngày hội lớn vậy. Đo cho vua Bảo Đại xong, nghệ nhân Tạ Văn Khuất được mời ngồi một chỗ sang trọng để chờ Hoàng hậu tiếp khách. Khi nào có lệnh ông mới được vào đo lấy mẫu.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Nhiên truyền nghề cho con.

Thời gian trôi qua đến vài canh giờ. Nghệ nhân Tạ Văn Khuất chậm rãi uống rượu và ngồi ngắm Hoàng hậu đi lại. Ông ước tính và ghi nhớ những con số đo bằng con mắt quan sát từ xa. Một khoảng cách tới dăm chục mét không biết chừng. Khi tiệc rượu tàn cuộc cũng là lúc mọi người ra về. Nghệ nhân Tạ Văn Khuất cũng xin phép vua kiếu từ. hình như mọi người không còn nhớ đến việc đo cắt áo cho Hoàng hậu Nam Phương. Đến hạn vận trình vua 2 bộ sắc phục đại lễ, mọi người hồ hởi trông đợi. Chỉ một lát sau, Hoàng hậu bước ra với chiếc áo dài vừa khít người từ vai đến eo đều gọn ghẽ. Một thân hình tuyệt mỹ hiện lên qua bộ áo dài màu huyết dụ. Tà áo thật duyên dáng với những bông hoa đính kèm. Mọi người đều trầm trồ với vẻ đẹp trải qua của Hoàng hậu. Đến lúc này, chính Hoàng hậu càng ngạc nhiên và không nhớ người thợ may đã đo áo cho mình lúc nào nữa. Hỏi ra mới hay nghệ nhân Tạ Văn Khuất chỉ đo bằng mắt nhìn từ xa. Lập tức vua Bảo Đại cho trọng thưởng và thảo thư khen về làng.

Từ đó, làng Trạch Xá càng nức tiếng may áo dài truyền thống. quần chúng khắp nơi kéo về cắt áo. Cánh thợ nam làm không hết việc. Dần dần, các bà các cô trong làng chỉ mỗi việc khâu áo cho khéo. Mà chuyện khâu áo của các bà cũng lừng danh là “trong dán hồ, ngoài phố trứng nhện”, nghĩa là chẳng thể phát hiện ra đường chỉ khâu ở viền áo. Đó là nghệ thuật khâu dọc mép áo từ thời bà tổ Nguyễn Thị Sen truyền lại. Đường chỉ đều đặn, thường xuyên và nhỏ như “trứng nhện” là như vậy. tuy vậy, nghề may chỉ được coi là việc làm khi nông nhàn. Người thợ Trạch Xá trông đợi vụ cắt may vào 3 tháng đầu năm hoặc dịp lễ hội. Những người thợ cả tài hoa mới có việc quanh năm.

Hơn nữa, nghề may đo lại phụ thuộc vào khách hàng mang vải đến thuê cắt áo. Chính thành thử, làng ví von nghề may đo áo dài giống như công việc “bắc nước chờ gạo người” vậy. Sau này, không chịu cảnh đói ăn, hàng trăm thợ trong làng thường chia thành nhóm đi các tỉnh khác để tìm việc. Khi hình thành Thăng Long 36 phố xá, người Trạch Xá đã có mặt làm ăn khá phát đạt. Thậm chí, tại Huế có một làng may cũng do người Trạch Xá lưu lạc đến hành nghề. Họ dạy cho người địa phương cách may đo áo dài rồi ở lại làm ăn. Làng nghề lấy tên Phó Trạch để tưởng nhớ đến tổ nghề từ Trạch Xá ở Hà Nội.

Ông Nguyễn Văn Đạt - Chủ nhiệm HTX Làng nghề May áo dài truyền thống Trạch Xá.

Ăn cám trả vàng

Thợ may đo của làng từ xưa không hề mất đồng vốn nào mà chỉ tốn công sức. Những người làng Trạch Xá khi lên phố cũng chỉ hai bàn tay trắng mà làm nên sự nghiệp. Họ đồng loạt lấy tên cửa hàng phải có chữ Trạch như Đức Trạch, Vinh Trạch, Mỹ Trạch, phúc ấm, Tân Trạch... để khẳng định mình là những người thợ giỏi. Có thời phố Lương Văn Can (Q. Hoàn Kiếm) được mệnh danh là phố thợ may. Chỉ dài chừng vài trăm mét mà phố có tới hơn 20 cửa hàng chuyên may áo dài của làng Trạch Xá. Nay cũng vẫn còn chừng dăm cửa hàng vẫn hành nghề từ xưa còn lại. trước hết họ chỉ chuyên cắt đo may áo dài truyền thống. Sau này hội nhập, người thợ làng Trạch Xá cũng đi tiền phong trong việc cải tiến mẫu mã cùng các chất liệu như tơ lụa, sa tanh, gấm, đũi, nhung, thổ cẩm...

Nhiều cửa hàng trên phố còn tích vải để khách đến lựa chọn đặt hàng. Nhiều mẫu áo dài cải cách không liền vai như áo truyền thống đều được đáp ứng. Có gia đình đến 50 năm làm nghề như hiệu Đức Trạch (Q. Hoàn Kiếm - Hà Nội) quanh năm làm không hết việc. Nghệ nhân Lê Hữu Vĩnh (84 tuổi) - chủ cửa hàng may ở phố Cầu Gỗ còn nhớ có ngày ông phải tiếp tới 180 khách tới may đo áo dài. Đứng cả ngày, ông phù cả chân, thế mà vẫn ham. Khách nhớ nhà hàng như vậy khiến ông rất vui. Hầu hết đến nay nhiều cửa hàng được trang bị máy móc đương đại, thợ không phải khâu tay như xưa. Nhưng riêng tà áo ông Vĩnh nói, người Trạch Xá vẫn khâu bằng tay cho mềm mại thướt tha.

Hiện làng Trạch Xá có tới cả ngàn người làm nghề may áo dài với các mẫu mã khác nhau. cộng tác xã đã hình thành. Khách ở nhiều nước về tận làng đặt hàng. Chủ nhiệm cộng tác xã Nguyễn Văn Đạt tự hào nói, hơn ba mươi năm qua, áo dài Trạch Xá đã xuất hiện tại các festival “Lễ hội áo dài” hàng năm (từ 2011 đến nay). Tà áo dài quê hương đã vang danh khắp nơi. Đến đâu người thợ Trạch Xá được suy tôn với câu ca: “Đẹp sao. Quê hương cho ta chiếc áo nhiệm mầu. Dù ở đâu Paris, Luân Đôn hay ở miền xa. Thoáng thấy áo dài bay trên đường phố. Sẽ thấy tâm hồn quê hương ở đó. Em ơi…!” (Một thoáng quê hương - thơ dại Huy - phổ nhạc Thanh Tùng).

Chợ vải Ninh Hiệp được coi là dắt mối các loại vải mà người làng Trạch Xá tìm đến. Mỗi cửa hàng may đo đều có địa chỉ cung ứng tơ lụa vải các loại. Nhiều làng nghề dệt nổi tiếng “The La-lụa Vạn” ở quanh vùng cũng trở nên mối hàng kết liên với Trạch Xá. Bài ca “Áo lụa Hà Đông” (nhạc Ngô Thụy Miên - thơ Nguyên Sa) luôn vang lên đó đây cùng những mẫu áo dài cổ truyền mà không nơi nào có được. Vào vụ may áo xuân, thợ làng Trạch Xá thức trắng đêm cả tháng mới kịp trả hàng cho khách.

Lễ hội làng nghề May áo dài ở Trạch Xá.

Tà áo dài Việt Nam

Bên cạnh làng nghề áo dài Trạch Xá hiện thời đã xuất hiện nhiều làng nghề cắt may áo quần với nhiều kiểu dáng rất phong phú. Bà tứ phi Nguyễn Thị Sen ở làng Trạch Xá được tôn vinh là tổ nghề may của cả nước. Cũng từ mẫu áo dài truyền thống trước nhất tổ nghề đã dạy nay trở nên quốc phục của Việt Nam như một lẽ tự nhiên. Cho dù đến nay hàng chục mẫu áo tân thời nhưng vẫn không thoát khỏi tà áo dài xa xưa. Một thi sĩ đã đại quát hình ảnh chiếc áo dài như dáng hình sơn hà. Một vẻ đẹp muôn thuở: “Chiếc áo quê hương dáng thướt tha. non nước gấm vóc mở đôi tà. Tà bên Đông Hải lung linh sóng. Tà phía Trường Sơn rạng rỡ hoa. Vạt rộng Nam phần trao cánh gió. Vòng eo Trung bộ dây lưng ngà. Nhịp tim Hà Nội nhô gò ngực. Hương lúa ba miền thơm thịt da” (Đinh Vũ Ngọc). Từ hàng trăm năm qua, tà áo dài quê hương đã tỏa đi khắp năm châu bốn biển với nét dịu dàng bay bổng.

Trạch Xá giờ đã khác xưa. hàng ngũ thợ may trẻ đã hình thành tạo nên sức sáng tạo mới cho tà áo dài Việt Nam. Tư duy mới đã hình thành cùng đường kim mũi chỉ của làng. Kiểu dáng mới. Hoa văn mới. Từng đường thêu màu sắc đã làm tà áo dài Trạch Xá có nét diễm lệ riêng trên vai người thiếu nữ. Du khách đến đây đều được hưởng một không khí khác lạ. Một con đường tơ lụa óng ả mộng mơ hiện ra trước mắt, nhất là vào những ngày hội đầu năm, hàng trăm cô gái làng mặc áo mẫu đi lại hồ hởi chào đón mọi người. Dọc đường làng, những tà áo dài tung bay trước gió đúng với hình ảnh “tung bay tà áo thân quen” cùng tiếng hát tràn đầy xót thương.

Bài và ảnh: Vương Tâm

Công thức chữa nứt gót chân hiệu quả

“Mẹo làm đẹp” kỳ này xin mách bạn những công thức trông nom chân đơn giản và hiệu quả.

coi sóc chân tại nhà

Massage gót chân với dầu mè trước khi đi ngủ. Cách này được cho là biện pháp khắc phục tốt nhất điều trị nứt gót chân.

Trộn glycerin và rosewater rồi, thoa vào gót chân hằng ngày giúp làm dịu và chữa trị nứt gót chân mau chóng.

Ngâm chân trong nước ấm có vắt 1 nửa quả chanh rồi rửa sạch với đá kỳ và xà phòng. Thực hiện 2 lần/tuần.

Massage chân với đá cuội và ngâm chân nước ấm.

Xoa bóp gót chân với dầu dừa mỗi tối, sáng hôm sau rửa chân sạch.

Xay nhuyễn đu đủ chín rồi vắt vào nửa quả chanh, thoa hẩu lốn vào gót chân bị nứt để trong 20 phút, sau đó rửa sạch.

Trộn muối (khada namak) trong nước ấm và chà gót chân sẽ giúp tẩy tế bào chết cho bàn chân.

Nghiền nát một quả chuối chín đã gần như chuyển sang màu đen và thoa vào khu vực gót chân bị khô nẻ. Để ít nhất trong 15 phút mới rửa sạch. Đây là một biện pháp khắc phục nứt gót chân nhanh chóng.

Sau khi rửa chân, massage với dầu parafin, vaseline hay dầu thực vật. Điều này giúp giữ ẩm gót chân.

dùng các loại crem chuyên dành cho gót chân nứt nẻ để điều trị vào ban đêm rồi đi tất để crem được thẩm thấu đều và sâu. Rửa sạch chân vào buổi sáng với một hòn đá kỳ.

Trộn bột nghệ, long não bằng nhau cùng với gel lô hội sau đó dán trên giày cao gót rất tốt cho gót chân bị nứt.

Giữ bàn chân luôn sạch sẽ, nên thấm khô hoặc để chân khô thự nhiên hơn là sấy khô chân và nên tẩy tế bào chết thẳng thớm.

Uống nhiều nước để giữ cho làn da và gót chân được cung cấp đủ nước

Thiếu omega-3 và thiếu kẽm cũng gây nứt gót chân, bạn nên bổ sung những dưỡng chất này cho cơ thể đều đặn.

Bạn có thể chọn một hay vài cách trong các phương pháp trên để chăm chút đôi chân thì ngay cả trong những ngày mùa đông, gót chân bạn vẫn không bị nứt và đớn đau vì quá khô.

Phượng Anh