Không có bố mẹ nào mà không mỏi mệt khi suốt ngày phải nhắc nhỏm, hò la con làm cái này con làm cái kia. Trong khi đó, việc dạy con tự giác lại là cách tốt nhất để nuôi dạy nên những đứa trẻ sống có trách nhiệm, biết quan sát và có những nếp lành mạnh.
Nói về vấn đề này, Tiến sĩ Reena Dabas, giảng dạy tại Khoa Tâm lý học, trường Đại học Quản lý Singapore và trường Đại học Khoa học từng lớp Singapore, cho biết: "Một đứa trẻ có ý thức tự giác đã được nội tâm hóa thành lệ luật sẽ làm việc chu đáo, đúng quy cách ngay cả khi không có cha mẹ bên cạnh. nên, điều quan trọng là ba má cần rèn luyện tính tự giác của con ngay từ khi còn nhỏ, vì đó chính là con đường đến với thành công trong tương lai".
Không những vậy, trẻ biết tự giác sẽ biết tự kỷ luật, sẽ không bốc đồng, nổi loạn như các bạn đồng lứa khi bước vào tuổi teen. " Tính tự giác giúp xây dựng khả năng bình phục và là cửa ngõ để con nhận ra, tiếp cận với sức mạnh bên trong của bản thân. Khả năng khai hoang sức mạnh này xúc tiến khả năng giải quyết vấn đề lớn hơn khi con phải đối mặt với những thử thách khó khăn trong cuộc sống" , bà Reena chia sẻ tiếp.
nên chi, nếu bác mẹ muốn con luôn "sống tốt" dù ở bất cứ đâu thì hãy rèn con tính tự giác bằng những cách sau đây theo hướng dẫn của chuyên gia giáo dục.
1. Tạo lề thói tốt cho con
Bà Reena khuyên rằng bác mẹ nên lập kế hoạch cho một lề thói tốt và biểu đạt tính tự giác của mình bằng cách thực hành thói quen đó trong vài ngày để con lấy đó mà học theo.
Chẳng hạn như khi con bắt đầu đi học, ba má hãy thiết lập những công việc con cần phải làm trong buổi sáng là: thức dậy, đánh răng, mặc xống áo, ăn sáng rồi đi học. Còn buổi chiều về thì ba má nên quy định rõ khi nào con làm bài tập, thời kì nào con chơi đùa thư giãn và con nên đi ngủ lúc mấy giờ.
đương nhiên, không phải lúc nào ba má cũng ép con phải làm theo đúng thời gian biểu. Chúng ta sẽ có những buổi ngoại lệ như cuối tuần con được chơi nhiều hơn, thức khuya hơn một chút. Nhưng dù như thế nào đi nữa thì bạn vẫn nên đảm bảo con thực hiện theo đúng lịch sinh hoạt và tự giác làm mà không cần cha mẹ nhắc nhở.
2. Cho con dịp được tự kiểm soát bản thân
Một nguyên tố quan trọng của tính tự giác là tự kiểm soát và bác mẹ nên dạy con điều này từ sớm.
Làm nổi trội thí nghiệm kẹo marshmallow nức tiếng của Stanford, bà Reena cho biết: "nghiêm đường măng non đã cho các học sinh chọn lựa giữa việc ăn một cái kẹo trước bữa ăn hay hai cái kẹo sau bữa ăn. Kết quả cho thấy những em có khả năng chờ luôn học tốt hơn các bạn còn lại. Con Không những đạt điểm cao trong các bài kiểm tra, mà còn tốt nghiệp đại học và ít can hệ đến các tối. < sáng dạ tầng lớp".
Như vậy, "các hành động bốc đồng dẫn đến hậu quả bị động, trong khi tự kiểm soát gặt hái những thành công" , bà Reena kết luận.
Để rèn luyện tính tự kiểm soát của con, chuyên gia giáo dục măng non khuyên các cha mẹ nên dạy con cách nhẫn nại chờ và hứa hẹn một phần thưởng nếu con làm được điều đó. Chẳng hạn như hãy nói với con rằng nếu con làm bài tập xong thì con sẽ có nhiều thời gian chơi hơn. Nhưng nếu con chơi trước thì khi đang chơi, con sẽ phải quay lại bàn học và làm nốt bài tập của mình. Như vậy, con sẽ không có thời kì đọc sách trước khi đi ngủ.
3. Cho con chơi các trò chơi mang tính tự chủ
Dạy con tự giác không phải là những luật lệ cứng nhắc mà thật ra cha mẹ có thể bày ra các trò chơi cho con chơi, đồng thời dạy con tính tự chủ của mình.
Bà Reena gợi ý đơn giản như trò "đèn liên lạc". Chúng ta đều biết đèn xanh được đi, đèn vàng đi chậm, đèn đỏ dừng lại. Vậy hiện ba má hãy đảo ngược quy ước của đèn xanh và đèn đỏ. Nghĩa là đèn xanh dừng lại, đèn đỏ đi. Như vậy, con sẽ phải rèn tính tự chủ của mình, chứ không phải dựa trên thói quen sẵn có.
Những trò chơi như thế này còn giúp con đoàn luyện khả năng đi ngược lại nếp và chế ngự được sự bốc đồng của mình - một kỹ năng quan trọng để phát triển tính tự giác.
4. ngợi khen hoặc phê bình con đúng lúc, đúng chừng mực
khen và phê bình đúng lúc, đúng chừng mực giúp trẻ biết chọn lựa hành vi tốt và ngày một trưởng thành hơn. Do đó, bố mẹ đừng ngại ngần Khen ngợi con bất cứ lúc nào con biểu hiện tính tự giác. thí dụ như khi con sử dụng tiền tiêu vặt một cách khôn ngoan, biết để dành một khoản tiền tùng tiệm, hoặc hoàn tất xong việc của mình trước khi ra ngoài chơi.
Tuy nhiên, bà Reena cũng cảnh báo rằng bác mẹ nên cẩn thận với những lời nói của mình. Đừng khen hay phê bình con một cách chung chung như "Con giỏi quá!" hay "Con sáng dạ quá!" , hoặc "Mẹ/bố rất thất vọng về con" . Mà cha mẹ nên giao hội vào quá trình, vào những thay của con để khen và khuyến khích con tìm ra giải pháp cho những thất bại của mình, thí dụ: "Con đã nghĩ ra cách nào khác để làm việc này chưa?".
5. Hãy là tấm gương cho con noi theo
Theo các chuyên gia, cách tốt nhất để khuyến khích tính tự giác của con là ba má phải có tính tự giác. Bạn chẳng thể luôn trễ hẹn, trì hoãn công việc của mình mà đòi hỏi con phải hoàn tất mọi việc của con. "trẻ nít có rất nhiều các lề luật và con cần một mô hình hành vi tốt để học tập và làm theo", bà Reena nói.
6. Tránh các hình phạt kỷ luật nghiêm khắc
cha mẹ nên hiểu rằng dạy con tính tự giác là một quá trình giảng dạy, và nó không nên đi kèm với sự đe dọa, sỉ nhục, hay làm con hổ hang.
Do đó, khi con mắc lỗi hay gặp thất bại như bỏ bễ việc học, rốt cuộc không được nhận giấy khen Chẳng hạn, thay vì áp dụng các biện pháp trị như cấm túc, hò la, đe dọa… thì ba má hãy chỉ rõ sai lầm của con ở đâu, hậu quả con phải nhận là gì, đặc biệt hãy giảng giải cho con hiểu việc thiếu tính tự giác và kỷ luật đã gây ra hậu quả như thế nào.
"Tính tự giác là một môn học cần được giảng dạy một cách kiên nhẫn. Ở đó không có sự trừng trị. Và nó chỉ đạt hiệu quả nhất trong môi trường đồng cảm với tình vô điều kiện.
Mục tiêu của việc rèn con tính tự giác không phải để tạo ra những đứa trẻ ngoan ngoãn, vâng lời. Thay vào đó, tính tự giác giữ cho con được an toàn và giúp con có bổn phận với hành động và sự chọn lựa của mình hơn", bà Reena nhắn nhủ với các cha mẹ.
