Hikikomori là một hiện tượng mới xuất hiện trong khoảng 20 năm trở lại đây ở Nhật Bản. Nó chỉ những người từ chối tham gia vào đời sống từng lớp, tự giam mình trong nhà dài hơn sáu tháng.
Con số ước lượng đồ sộ: 10 triệu Hikikomori trong độ tuổi cần lao
Theo số liệu thống kê gần đây nhất của chính phủ Nhật Bản, trên cả nước có khoảng 1,15 triệu Hikikomori 15-64 tuổi. Tuy nhiên, theo bác sĩ thần kinh kiêm giáo sư Đại học Tsukuba, Saitō Tamaki: Phải có tổng cộng chừng 10 triệu Hikikomori trong độ tuổi cần lao.
ước tính có đến 10 triệu Hikikomori ở Nhật Bản
căn do là vì Hikikomori khác với người vô gia cư. Họ có nhà để ở và bác mẹ chăm nom. Nhiều người Nhật Bản có điều kiện kinh tế dư dọ đủ khả năng "chu cấp" cho đứa con nhất quyết xa lánh từng lớp của mình đến tận cuối đời. Mà m ột khi các "phụ mẫu" hết lòng vì con cái này không phiền đến bên ngoài, những đứa con Hikikomori của họ cũng không bị tính vào thống kê.
Theo định nghĩa của Nhật Bản, Hikikomori là những công dân trưởng thành nhưng không chịu đi học, đi làm. Họ sống trong nhà ba má hoặc họ hàng từ 6 tháng trở lên, và thường tự nhốt mình trong phòng riêng.
Nói một cách dễ hiểu thì Hikikomori là những "thành niên ăn bám". Họ suốt ngày "ăn không, nằm lỳ" trong phòng, chơi game, xem video và lướt web. Mọi nhu cầu thực phẩm, sinh hoạt hàng ngày đều do thân nhân phục vụ.
Nỗi trinh nữ của người thân
Người Nhật vốn điển hình bởi thái độ sống tự lập tự cường. Mọi trẻ thơ Nhật Bản đều được giáo dục lối sống cầm cố, kiên nhẫn vượt mọi trở ngại từ thuở nhỏ.
Thanh thiếu niên Nhật vừa bước sang tuổi lao động (15 tuổi) là đã lo kiếm việc làm thêm. Thay vì xin tiền người lớn, giới trẻ Nhật thích tự kiếm và hạnh phúc với việc chi trả cho gu riêng bằng chính tiền tài mình.
Điểm chung của các Hikikomori: ăn bám thân nhân, không ra khỏi phòng
Có 2 kiểu Hikikomori cơ bản ở Nhật. Kiểu thứ nhất là sợ tiếp xúc xã hội, không dám ra ngoài, đi làm. Kiểu thứ hai là quá mê thế giới ảo, bao gồm từ truyện tranh (manga), phim hoạt hình (anime), trò chơi điện tử (game)…, cố ý "chết dí trong phòng", xem-đọc-nghe-chơi cho thỏa thích. Trong hai kiểu này, kiểu thứ 2 hay được gọi bằng cái tên khác: otaku.
Cả 2 kiểu Hikikomori đều chung một đặc điểm: "sống ký sinh". Với nền văn hóa trọng sự tự lập, đó là cách tồn tại đáng chê trách nhất. Người Nhật rất khinh thị những ai "sức dài vai rộng" mà không "tự kiếm nổi miếng ăn". Thế nên, các bậc sinh thành có con cái Hikikomori thường không dám để lộ cho bên ngoài biết.
Không hẳn là các đối tượng xấu, mà nhiều phần tội nghiệp
Trong trường hợp Hikikomori là otaku, đó là những fan cuồng thực tại ảo thật sự. Họ tháo lui khỏi đời sống xã hội vì họ muốn, để dành trọn thời kì tận hưởng gu cá nhân chủ nghĩa.
"Nội bộ" otaku cũng có rất nhiều dạng, Ví dụ như otaku 2D, 3D, otaku coplay, otaku game… Họ cũng không nhất định toàn là "quân ăn bám", mà có thể tự kiếm tiền bằng chính thị hiếu của mình. thí dụ như vẽ doujinshi (đoạn truyện tranh ngắn, "ăn theo" tác phẩm yêu thích), viết bình luận, đánh giá, nhận xét manga, anime, game… Có thể gọi nhóm này là các Hikikomori tình nguyện.
Trường hợp còn lại là các Hikikomori không tình nguyện. Họ không cắt đứt kết nối với xã hội vì bản thân muốn, mà là vì không còn cách nào khác.
Nhật Bản là sơn hà tự cường đáng ngưỡng mộ, nhưng cũng có không ít thực tiễn bị động. thí dụ như thiếu việc làm, quá đề cao sự nhịn nhục, đòi hỏi khả năng cần lao, sự núm không giới hạn…
Hầu hết người trong độ tuổi cần lao đều sẽ có một khoảng thời kì ngắn nào đó cần nghỉ phép dài ngày. thí dụ như có người nhà bị bệnh nặng, cần chăm sóc 24/7, hoặc chính người lao động bị ốm, nghỉ thai sản… Song họ chỉ làm đơn tạm nghỉ việc thì dễ, chứ xin quay trở lại thì khó vô cùng. Đa phần đàn bà Nhật một khi đã nghỉ sản là cũng phải nghỉ việc luôn.
dù rằng Nhật Bản có "gói nghỉ việc 1 năm không lương" dành riêng cho các "ông bố" có việc làm, cho phép họ ở nhà chăm con thay vợ. Song theo CNN, chỉ có đúng 3% đàn ông Nhật Bản dám ký đơn. căn do cũng vì rời vị trí thì dễ, còn trở lại là cực khó.
Chưa kể dù vẫn được nhận trở lại làm việc, thời thế đã khác. Nhật Bản là nhà nước phát triển thần tốc. Mọi công ăn việc làm đều đòi hỏi người cần lao phải bắt kịp xu thế, công nghệ mới. Người Nhật cực ghét kiểu "thiếu kỹ năng làm việc", "làm chậm tiến độ"… Nhiều người xin nghỉ phép, khi quay trở lại liền thấy mình tụt hậu quá xa. Càng ngày, họ lại càng mặc cảm hơn. rốt cục buông bỏ, nản nhốt mình trong phòng kín, trở nên một Hikikomori.
Những vụ án nghiêm trọng
Ngày 28/5/2019, tại trạm ô tô buýt thuộc ga Noborito ở Kawasaki, Tokyo, đột ngột xảy ra vụ giết người hàng loạt trẫm mình. Một người đàn ông 57 tuổi, hai tay cầm hai con dao, điên cuồng đâm vào đám đông, khiến 19 người bị chết (17 học trò nữ và 2 người lớn). Sau điều tra, cơ quan cảnh sát Nhật thông tin, hung thủ là một Hikikomori.
Hiện trường vụ đâm người hàng loạt tại Kawasaki
Vài tuần kế tiếp, Hideaki Kumazawa, một lão niên 76 tuổi tự tay giết chết con trai 44 tuổi, vì nghĩ anh là Hikikomori. Con trai của Kumazawa vốn sống riêng, chỉ mới về ở với bác mẹ già vào cuối tháng 5/2019. Kumazawa nói rằng, con trai ông có trình bày của một Hikikomori và bạo lực với mẹ. Anh ta cũng tỏ ra bực bội vì tiếng ồn từ một lễ hội của trường tiểu học ở gần nhà. Kumazawa lo sợ anh ta cũng sẽ hành động như gã Hikikomori ở Kawasaki nọ. Thế nên, ông phải ra tay để "diệt trừ một mầm mống tai họa".
Hideaki Kumazawa, cụ ông 76 tuổi tự tay giết con trai có trình diễn.# Hikikomori của mình
nguyên, Nhật Bản đã vô cùng kỳ thị các Hikikomori. Sau hai sự vụ chủ nghĩa này, họ càng thêm thành kiến: Hikikomorii bằng với tù túng bạo lực. Trong khi đó thì, đã 20 năm kể từ ngày khái niệm Hikikomori được định nghĩa. Tổng cộng số tầy bạo lực là Hikikomori còn chưa tới 10 người. Nếu lập bảng so sánh, Hikikomori chính là nhóm người có tỉ lệ phạm tội thấp nhất.
Còn về phần bạo lực, các Hikikomori quả tình hay cáu gắt với người thân. 10% trong số họ có hành vi "thượng cẳng tay hạ ống chân" với người trông nom. Tuy nhiên, "Hikikomori không phải là phạm nhân bạo lực hay bệnh nhân rối loạn thần kinh," - Saitou nhấn mạnh. Họ không mắc bệnh hay chuộng làm điều ác, mà chỉ đơn giản là những con người yếu đuối, không dám tranh đấu với những khó khăn trong cuộc sống. Họ cần phải được trợ giúp để lấy lại lòng tự tin, sau đó tái hòa nhập xã hội.
Tiếc rằng, văn hóa xử sự của Nhật Bản chỉ giàu định kiến với Hikikomori chứ ít lòng cảm thương. Họ cũng quá thiếu kinh nghiệm chuyên môn trong việc vực dậy tinh thần cho những người đã đánh mất hy vọng vì thực tế nghiệt ngã này.
Tham khảo Nytimes
0 nhận xét:
Đăng nhận xét